برنامه توسعه سازمان ملل در روز جهانی محو فقر اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶، شاخص فقر چندبعدی نشان میدهد که تعداد افراد در فقر چندبعدی در جهان افزایش یافته است. افغانستان یکی از کشورهایی است که بحران فقر و گرسنگی در آن روبه وخامت است. براساس گزارش سازمان ملل، حدود ۶۴.۹ درصد جمعیت افغانستان در فقر چندبعدی زندگی میکنند. اما این رقم در مناطق هزاره به طور خاص بالاتر است. همچنین، گزارشات نشان میدهند که طالبان در مناطق مختلف افغانستان، از جمله هرات و کابل، افراد زن و دختر را بازداشت کردهاند که این امر به دسترسی هزارهها به حقوق زن و آزادیهای شخصی تهدید میکند. این وضعیت به ویژه بر امنیت، حقوق، آموزش، و تمثیل هزارهها در سیاست و تصمیمگیریهای ملی تأثیر میگذارد.
این وضعیت به ویژه در مناطقی که جمعیت هزاره در آنها زیاد است، بیشتر تأثیر میگذارد. هزارهها به عنوان یک گروه اقلیت در افغانستان، در مناطق مختلفی مانند هرات، کابل، بامیان، گلپهلوان و نور، به طور خاص در معرض بحران فقر و گرسنگی قرار دارند. این بحران به عوامل مختلفی از جمله تجاوز طالبان، توقّف پروژههای توسعه، عدم امنیت، عدم دسترسی به آموزش و بهداشت، و تبعیض نظامی و اجتماعی مرتبط است.
این گزارش نشان میدهد که فقر چندبعدی در سطح جهان نیز افزایش یافته است و نزدیک به ۱.۲ میلیارد نفر در جهان در فقر حاد بهسر میبرند. بیش از نیمی از افراد فقیر، یعنی ۵۱.۵ درصد آنان (۶۱۷ میلیون نفر)، کودکان زیر ۱۸ سال هستند و تقریباً از هر سه کودک، یک کودک با فقر چندبعدی مواجه است.در گزارش سازمان ملل اعلام شده است که تقریباً از هر سه کودک، یک کودک در فقر چندبعدی به سر میبرد، اما در افغانستان این نسبت به طور خاص به ۶۴.۹ درصد جمعیت که شامل کودکان نیز میشود، افزایش یافته است.
قابل ذکر است که طی ماههای جولای تا سپتامبر ۲۰۲۶، طالبان حداقل ۵۲ زن و یک دختر را در هرات و کابل بازداشت کردهاند که نشاندهنده تجاوز جنسیتی و تهدید به حقوق زنان است. طالبان بعد از روی کار آمدن درهای مکتب را بروی دختران از صنف پنجم به بالا بسته اند، که این در درازمدت وابستگی زنان به جامعه و خانواده را بیشتر میکند و به فقر بیشتر جامعه افغانستان منجر میشود.
در افغانستان متاسفانه نرخ بیکاری به شدت بالا است.
همچنین، درگیریهای مرزی بین طالبان و نیروهای پاکستانی نیز نشان دهندهٔ ادامهٔ ناامنی و ناپایداری در مناطق مرزی است که به فقر و بیکمکی مردم افزوده میشود.